ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN: TIẾNG VIỆT- LỚP 5
( Thời gian làm bài 90 phút)
1.Thêm một vế câu để được câu ghép(1 điểm)
a) Biển rộng mênh mông,........................................................................................
b) Gió thổi vi vu,.....................................................................................................
2. Phân biệt nghĩa của các từ sau rồi đặt câu với mỗi từ đó.(1 điểm)
a) An ninh:
b) Trật tự:
3.Phân biệt nghĩa của từ “sinh” trong câu thành ngữ sau: ( 1 điểm)
“ Sinh con, rồi mới sinh cha. Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông”
4. Em hãy chỉ ra chỗ sai trong các câu sau và sữa lại cho đúng( 1 điểm)
a) Thỉnh thoảng em vẫn đến rủ bạn ấy đi học luôn.
b) Ngôn ngữ Tiếng Việt của chúng ta rất giàu và đẹp.
5. Tìm các từ đồng âm trong từng câu dưới đây. Hãy giải thích nghĩa của từng câu này( 1 điểm)
a) Hàng bán nước nhưng không bán nước
Quán ngăn gian cốt để ngăn gian.
(Câu đối dân gian)
b) Tập thể dục tập thể dục tập thể.
(Vế đối của nhà thơ Nguyễn Bính)
6. Gọi tên các bộ phận trong những câu sau: (1 điểm)
a) Hoa lá, quả chín, những vạt nấm ẩm ướt và con suối chảy thầm dưới chân đua nhau toả mùi thơm.
b) Cờ bay đỏ những mái nhà, đỏ những cành cây, đỏ những góc phố.
7. Dựa vào bài thơ “ Hà Nội” của Trần Đăng Khoa và những hiểu biết của em về thủ đô yêu dấu của chúng ta, em hãy viết một bài văn tả cảnh đẹp về Hà Nội và nêu cảm nghĩ của mình.( 4 điểm)
“ Hà Nội có chong chóng
Cứ tự quay trong nhà
Không cần trời nổi gió
Không cần bạn chạy xa

Hà Nội có Hồ Gươm
Nước xanh như pha mực
Bên hồ ngọn tháp bút
Viết thơ lên trời cao

Mấy năm giặc bắn phá
Ba Đình vẫn xanh cây
Trăng vàng chùa Một Cột
Phủ Tây Hồ hoa bay...

.

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM:

Câu 1 : thêm được một vế câu để tạo thành câu ghép, mỗi câu được 0,5 điểm
Câu 2: Giải nghĩa được mỗi từ được 0.25 điểm
- Đặt được mỗi câu đúng được 0.25 điểm
Câu 3: Nêu được :
+ sinh con, sinh cháu : nghĩa là sinh ra, đẻ ra, đây là nghĩa gốc, nghĩa đen(0.5 điểm)
+ sinh cha, sinh ông: tạo ra, mang lai một “giá trị” mới cho người nào đó, đây là nghĩa chuyển của từ sinh (0.5điểm)
Câu 4: Chỉ ra được chỗ sai:
a) thỉnh thoảng: đôi khi xảy ra; còn luôn luôn là thường xuyên, liên tiếp không thể cùng có mặt trong câu (0.25 điểm)
- chữa được câu đúng (0.25 điểm)

Chẳng hạn:- Thỉnh thoảng em vẫn rủ bạn ấy đi học.
hoặc: - Em vẫn rủ bạn ấy đi học luôn.
b) Tiếng Việt: Tiếng chính là tiếng nói, ngôn ngữ, do đó nếu dùng như vậy sẽ thừa từ ngôn ngữ
- Sửa lại: Tiếng Việt của chúng ta rất giàu và đẹp.
Câu 5: Chỉ ra được các từ đồng âm/ mỗi câu được 0.25 điểm, giải nghĩa đúng được 0.25 điểm/ 1 câu
Hàng bán nước nhưng không bán nước
(1) (2)
Quán ngăn gian cốt để ngăn gian.
(1) (2)
Câu 1:
- Từ bán nước (1) đồng âm với bán nước (2)

+ bán nước (1) : bán nước giải khát cho khách qua đường( hoạt đông mua bán)
+ bán nước (2) : theo giặc, phản bội Tổ quốc, phản bội nhân dân
- Cả câu ( ngụ ý) : Chủ quán chỉ bán nước cho bà con, chứ không đang tâm phản dân hại nước
Câu 2:
- Từ ngăn gian (1) đồng âm với ngăn gian (2)
+ ngăn gian (1) : ngăn ra thành từng gian nhà
+ ngăn gian (2) : ngăn chặn kẻ gian
- Cả câu: Quán được ngăn thành từng gian nhằm phòng ngừa trộm cắp
Câu6:
Gọi tên đúng các bộ phận trong những câu sau: (1 điểm); mỗi câu 0.5 điểm
a) Hoa lá, quả chín, những vạt nấm ẩm ướt và con suối chảy thầm dưới chân /
CN

đua nhau toả mùi