Gốc > Giáo dục Núi Thành > Giới thiệu chung >
Có phải chuyện của bà chị, chuyện kể của ông, rồi những câu chuyện truyền thuyết trong dân gian để lại mà lòng tôi lúc nào cũng đau đáu về con sông Bến Ván. Rồi đến một ngày thấy trong sách xưa viết về dòng sông quê mình; trong lòng thật là mừng khôn xiết, sách Đại Nam Nhất thống chí ghi rằng "Sông Bản Tân ( Bến Ván ): ở cách huyện Hà Đông 52 dặm về phía nam, có hai nguồn: một nguồn từ núi Ô La nguồn Hữu Bang, một nguồn từ núi Nha não, chảy về phía đông qua ấp Tân An thì hai dòng hợp nhau làm sông Bản Tân ( Bến Ván) rồi chảy về phía đông bắc vào đầm An Thái, đổ ra cửa biển Đại Áp. Năm Đinh Tý đầu thời Trung Hưng, đại binh tiến đánh Quảng Nam, sai Hậu quân phó tướng Trần Văn Biện và binh bộ Nguyễn Đức Thiện đem quân vào cửa biển Hiệp Hoà đóng ở Bản Tân để ngăn đường viện binh của giặc, tức là sông này" (Đại Nam nhất thống chí Tập II trang 364 - Nhà Xuất bản Thuận Hoá - Huế - 1992)
Thật vậy, ngày nay đứng trên cầu An Tân nằm trên quốc lộ 1A ta phóng tầm nhìn về phía dãy núi Răng Cưa, chỉ cách nơi ta đứng năm mươi mét là chỗ hợp lưu của hai dòng một dòng xuất phát từ Ô La, một từ Nha Não, (Nói theo địa danh ngày nay là một dòng ở xã Tam Nghĩa, một dòng ở xã Tam Trà chảy qua địa phận Tam Mỹ rồi đến chỗ hợp lưu); nhìn về phía dưới là ta thấy di tích đầm An Thái ( bây giờ là những đầm nuôi tôm ) và cửa biển Đại Áp ( cảng Kỳ Hà ).
Trong những ngày ngồi trên nghế nhà trường phổ thông, mỗi khi cùng đám bạn lân la chơi nơi Bến Ván ( Xóm cầu An Tân ). Nghe các cụ ở đây kể rằng: "Nơi đây, Vua Quang Trung từng cho quân lính về đây ngụ. Quân, quan của Vua Gia Long cũng từng nghỉ nơi chốn này. Ao bà Bân là nơi mà các quân sĩ đào để lấy nước cho voi uống , giếng ông Cát là do quân quan nhà Nguyễn làm để lấy nước dùng cho việc ăn uống và tắm rửa". Cách đây mươi năm tôi thấy ao Bà Bân vẫn còn to tướng nhưng giờ đây do dân lấn áp nên chỉ có tí teo, riêng giếng Ông Cát vẫn còn và mạch nước vẫn trắng trong, ngọt như thưở nào ( một thời dân gọi là Giếng làng). Rồi tương truyền rằng khi các bên đánh nhau đã có chôn vàng bạc, châu báu nơi đây mà bốn cây đa là sơ đồ " toạ độ " của nơi chôn ấy. Nhưng bây giờ chỉ còn ba cây; một cây ở đầu chợ An Tân, một cây ở trước quán Cây Đa bên quốc lộ 1A, một cây nằm sau nhà Ông Bê cận đường sắt xuyên Việt ( cây này mới chết), còn cây thứ tư tìm đâu không thấy. Người ta nói rằng chính vì không biết cây thứ tư ở đâu, nên nơi chôn cất vàng đến nay cũng không một ai hay biết. Trong những năm qua cũng đã có người đào xới tìm kiếm nhưng không thành công. Riêng tôi chỉ biết bên bờ Nam của dòng Bến Ván gần cầu An Tân ( phía trên đường sắt) là còn có di tích đồn bốt của quân quan ngày xưa, giờ chỉ còn đất nung, đá xanh và đất sét.
Đem lòng hoài nghi để kiếm tìm. Bổng dưng một ngày trong tháng Giêng Kỷ Sửu này lại thấy trong sách sử ghi rằng: " Khi Nguyễn Huệ chiếm Phú Xuân, rồi ra Bắc đánh đuổi bè lũ Trịnh Khải, Nguyễn Nhạc lo ngại sẽ khó kiềm chế Nguyễn Huệ, vội vã đi suốt ngày đêm ra Thăng Long, lấy cớ để tăng viện, nhưng thực ra là để dò xét tình hình. Sau khi hai anh em cùng trở về Nam, Nguyễn Nhạc phong cho Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương, cai quản vùng đất từ đèo Hải Vân trở ra Nghệ An,phong cho Lữ làm Đông Định vương coi đất Gia Định. Nhạc tự xưng xưng Trung ương Hoàng đế, chiếm khu đất ở giữa, chạy dài từ Quảng Nam vào đến cực nam Trung bộ ngày nay. Việc phân chia khu vực cai trị cùng với những mâu thuẩn nảy sinh từ sau khi ở Bắc Hà về, dẫn đến cuộc xung đột gay gắt giữa Nhạc và Huệ. Hai anh em đem quân đánh nhau hơn ba tháng trời, cuối cùng Nhạc phải chia thêm đất cho Nguyễn Huệ, lấy Bến Ván làm mốc giới. Cuộc xung đột vũ trang chấm dứt, nhưng từ đó mâu thuẩn giữa anh em Tây Sơn còn tồn tại mãi về sau, vết thương máu mủ khó hàn gắn lại. Mặt khác, sự xung đột trên đã gây những tổn thất rất lớn đối với sự thống nhất lực lượng của phong trào". ( Lịch sử Việt Nam 1427 - 1858. Quyển hai - Tập 2 -trang 90 - Nhà xuất bản Giáo dục - 1977 - tác giả Nguyễn Phan Quang - Sách Đại học sư phạm).
Trong bức thư của Giáo sĩ Đút xanh (Doussain ) gửi về Pháp đề ngày 6 tháng 6 năm 1787 có đoạn viết: " Sau hai ba tháng đánh nhau, Huệ bị mất tới nửa quân, phải hạ lệnh gọi tất cả mọi người ra nhập ngũ" Một giáo sĩ khác viết:" Huệ và Nhạc đánh nhau tới nay đã được 3 tháng rồi. Phần lớn nhân dân phải ra lính theo Huệ đi đánh nhau đã bị hy sinh ở chiến trường" ( Lịch sử Việt Nam 1427 - 1858 . Quyển hai - Tập 2 -trang 90 - Nhà xuất bản Giáo dục - 1977 tác giả Nguyễn Phan Quang - Sách Đại học sư phạm).
" Nhưng hậu quả tai hại nhất của cuộc xung đột đáng tiếc giữa Nhạc và Huệ là tạo cơ hội cho những lực lượng phản động trong nước có điều kiện gây thêm khó khăn mới cho phong trào" ( Lịch sử Việt Nam 1427 - 1858 - quyển hai - Tập 2 -trang 90 - Nhà xuất bản Giáo dục - 1977 tác giả Nguyễn Phan Quang - Sách Đại học sư phạm).
Quả thật không ngờ dòng sông Bến Ván quê mình là một nơi đã từng đi vào lịch sử. Khi tôi kể lại điều " không ngờ" này thì vẫn có nhiều người hoài nghi như tôi ngày xưa. Tôi nói lại rằng: Không tin thì hãy lấy sách ra mà xem .
Lê Văn Huân - nuithanh.gov.vn
Nguyễn Đường @ 16:52 10/03/2009
Số lượt xem: 1852
BẾN VÁN - DÒNG SÔNG QUÊ HƯƠNG TÔI
Hãy cùng cảm nhận với Thầy Huân (Phòng GD-ĐT) về dòng sông Bến Ván quê hương ...
Ngày còn nhỏ, tôi còn nhớ lần ấy có người chị ở thành phố Sài Gòn về chơi. Về được mấy hôm mà chiều nào chị cũng ngồi ngẩn ngơ than vãn rằng, trong đó: Chị rất nhớ quê, nhớ con đường làng nho nhỏ hai bên là những bụi xương rồng, nhớ khói lam chiều toả ra từ những mái nhà tranh, nhớ nao lòng dòng sông quê hương, nhớ bến Đình có cây lộc vừng đến mùa toả xuống dòng sông những chùm hoa đỏ ối. Ngày ấy tôi chưa có khái niệm xa quê nên chẳng hiểu gì cả. Tôi nghe và chỉ để nghe . Sau này xa nhà tôi mới hiểu thế nào là nỗi nhớ quê hương. Không ngờ khi lớn lên tuổi bằng chị lòng tôi cũng như lòng chị năm xưa. Dòng sông quê hương với những trưa hè chọn bạn, chia phe đánh trận tập tành. Leo lên mấy cây lộc vừng để " phục địch" không ngờ bị "địch" phát hiện liền nhảy " ùm " xuống dòng sông nhắm mắt lặn một hơi dài trốn biệt, khi hết hơi ngóc đầu dậy không ngờ chộ mặt với con bạn, hắn cảnh cáo " đồ ăn gian"; chỉ biết nhăn răng cười khì một tiếng .
Trong nỗi nhớ ấy có nổi nhớ khác lạ nó vừa bùi ngùi lại ngọt ngào man mác - nhớ về dòng sông quê hương.
Có phải chuyện của bà chị, chuyện kể của ông, rồi những câu chuyện truyền thuyết trong dân gian để lại mà lòng tôi lúc nào cũng đau đáu về con sông Bến Ván. Rồi đến một ngày thấy trong sách xưa viết về dòng sông quê mình; trong lòng thật là mừng khôn xiết, sách Đại Nam Nhất thống chí ghi rằng "Sông Bản Tân ( Bến Ván ): ở cách huyện Hà Đông 52 dặm về phía nam, có hai nguồn: một nguồn từ núi Ô La nguồn Hữu Bang, một nguồn từ núi Nha não, chảy về phía đông qua ấp Tân An thì hai dòng hợp nhau làm sông Bản Tân ( Bến Ván) rồi chảy về phía đông bắc vào đầm An Thái, đổ ra cửa biển Đại Áp. Năm Đinh Tý đầu thời Trung Hưng, đại binh tiến đánh Quảng Nam, sai Hậu quân phó tướng Trần Văn Biện và binh bộ Nguyễn Đức Thiện đem quân vào cửa biển Hiệp Hoà đóng ở Bản Tân để ngăn đường viện binh của giặc, tức là sông này" (Đại Nam nhất thống chí Tập II trang 364 - Nhà Xuất bản Thuận Hoá - Huế - 1992)
Thật vậy, ngày nay đứng trên cầu An Tân nằm trên quốc lộ 1A ta phóng tầm nhìn về phía dãy núi Răng Cưa, chỉ cách nơi ta đứng năm mươi mét là chỗ hợp lưu của hai dòng một dòng xuất phát từ Ô La, một từ Nha Não, (Nói theo địa danh ngày nay là một dòng ở xã Tam Nghĩa, một dòng ở xã Tam Trà chảy qua địa phận Tam Mỹ rồi đến chỗ hợp lưu); nhìn về phía dưới là ta thấy di tích đầm An Thái ( bây giờ là những đầm nuôi tôm ) và cửa biển Đại Áp ( cảng Kỳ Hà ).
Trong những ngày ngồi trên nghế nhà trường phổ thông, mỗi khi cùng đám bạn lân la chơi nơi Bến Ván ( Xóm cầu An Tân ). Nghe các cụ ở đây kể rằng: "Nơi đây, Vua Quang Trung từng cho quân lính về đây ngụ. Quân, quan của Vua Gia Long cũng từng nghỉ nơi chốn này. Ao bà Bân là nơi mà các quân sĩ đào để lấy nước cho voi uống , giếng ông Cát là do quân quan nhà Nguyễn làm để lấy nước dùng cho việc ăn uống và tắm rửa". Cách đây mươi năm tôi thấy ao Bà Bân vẫn còn to tướng nhưng giờ đây do dân lấn áp nên chỉ có tí teo, riêng giếng Ông Cát vẫn còn và mạch nước vẫn trắng trong, ngọt như thưở nào ( một thời dân gọi là Giếng làng). Rồi tương truyền rằng khi các bên đánh nhau đã có chôn vàng bạc, châu báu nơi đây mà bốn cây đa là sơ đồ " toạ độ " của nơi chôn ấy. Nhưng bây giờ chỉ còn ba cây; một cây ở đầu chợ An Tân, một cây ở trước quán Cây Đa bên quốc lộ 1A, một cây nằm sau nhà Ông Bê cận đường sắt xuyên Việt ( cây này mới chết), còn cây thứ tư tìm đâu không thấy. Người ta nói rằng chính vì không biết cây thứ tư ở đâu, nên nơi chôn cất vàng đến nay cũng không một ai hay biết. Trong những năm qua cũng đã có người đào xới tìm kiếm nhưng không thành công. Riêng tôi chỉ biết bên bờ Nam của dòng Bến Ván gần cầu An Tân ( phía trên đường sắt) là còn có di tích đồn bốt của quân quan ngày xưa, giờ chỉ còn đất nung, đá xanh và đất sét.
Đem lòng hoài nghi để kiếm tìm. Bổng dưng một ngày trong tháng Giêng Kỷ Sửu này lại thấy trong sách sử ghi rằng: " Khi Nguyễn Huệ chiếm Phú Xuân, rồi ra Bắc đánh đuổi bè lũ Trịnh Khải, Nguyễn Nhạc lo ngại sẽ khó kiềm chế Nguyễn Huệ, vội vã đi suốt ngày đêm ra Thăng Long, lấy cớ để tăng viện, nhưng thực ra là để dò xét tình hình. Sau khi hai anh em cùng trở về Nam, Nguyễn Nhạc phong cho Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương, cai quản vùng đất từ đèo Hải Vân trở ra Nghệ An,phong cho Lữ làm Đông Định vương coi đất Gia Định. Nhạc tự xưng xưng Trung ương Hoàng đế, chiếm khu đất ở giữa, chạy dài từ Quảng Nam vào đến cực nam Trung bộ ngày nay. Việc phân chia khu vực cai trị cùng với những mâu thuẩn nảy sinh từ sau khi ở Bắc Hà về, dẫn đến cuộc xung đột gay gắt giữa Nhạc và Huệ. Hai anh em đem quân đánh nhau hơn ba tháng trời, cuối cùng Nhạc phải chia thêm đất cho Nguyễn Huệ, lấy Bến Ván làm mốc giới. Cuộc xung đột vũ trang chấm dứt, nhưng từ đó mâu thuẩn giữa anh em Tây Sơn còn tồn tại mãi về sau, vết thương máu mủ khó hàn gắn lại. Mặt khác, sự xung đột trên đã gây những tổn thất rất lớn đối với sự thống nhất lực lượng của phong trào". ( Lịch sử Việt Nam 1427 - 1858. Quyển hai - Tập 2 -trang 90 - Nhà xuất bản Giáo dục - 1977 - tác giả Nguyễn Phan Quang - Sách Đại học sư phạm).
Trong bức thư của Giáo sĩ Đút xanh (Doussain ) gửi về Pháp đề ngày 6 tháng 6 năm 1787 có đoạn viết: " Sau hai ba tháng đánh nhau, Huệ bị mất tới nửa quân, phải hạ lệnh gọi tất cả mọi người ra nhập ngũ" Một giáo sĩ khác viết:" Huệ và Nhạc đánh nhau tới nay đã được 3 tháng rồi. Phần lớn nhân dân phải ra lính theo Huệ đi đánh nhau đã bị hy sinh ở chiến trường" ( Lịch sử Việt Nam 1427 - 1858 . Quyển hai - Tập 2 -trang 90 - Nhà xuất bản Giáo dục - 1977 tác giả Nguyễn Phan Quang - Sách Đại học sư phạm).
" Nhưng hậu quả tai hại nhất của cuộc xung đột đáng tiếc giữa Nhạc và Huệ là tạo cơ hội cho những lực lượng phản động trong nước có điều kiện gây thêm khó khăn mới cho phong trào" ( Lịch sử Việt Nam 1427 - 1858 - quyển hai - Tập 2 -trang 90 - Nhà xuất bản Giáo dục - 1977 tác giả Nguyễn Phan Quang - Sách Đại học sư phạm).
Quả thật không ngờ dòng sông Bến Ván quê mình là một nơi đã từng đi vào lịch sử. Khi tôi kể lại điều " không ngờ" này thì vẫn có nhiều người hoài nghi như tôi ngày xưa. Tôi nói lại rằng: Không tin thì hãy lấy sách ra mà xem .
Lê Văn Huân - nuithanh.gov.vn
Nguyễn Đường @ 16:52 10/03/2009
Số lượt xem: 1852
Số lượt thích:
0 người
- Núi Thành - Một diện mạo mới (12/01/09)
- Giới thiệu chung về Huyện Núi Thành (01/01/09)
- Giới thiệu chung văn hóa - xã hội huyện Núi Thành. (01/01/09)
- Núi Thành - Vùng đất giàu tiềm năng du lỊch của tỉnh Quảng Nam (01/01/09)
Chào mừng quý vị đến với CLB VIOLET Núi Thành - Quảng Nam.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Các ý kiến mới nhất